Volatiliteit en hitfrequentie
Op het informatiescherm van een gokkast staan getallen die op elkaar lijken en iets heel verschillends zeggen. Drie ervan worden door elkaar gehaald: het uitkeringspercentage, de volatiliteit en de hitfrequentie. Wie ze scheidt, leest een spelbeschrijving in dertig seconden.
Het uitkeringspercentage (RTP) is een verhouding over een zeer groot aantal spins: welk deel van alle inzet het spel in theorie teruggeeft. Het zegt niets over jouw sessie en niets over de volgorde waarin dat gebeurt.
De volatiliteit gaat precies over die volgorde: hoe ongelijk de uitkeringen verdeeld zijn. Twee spellen met hetzelfde uitkeringspercentage kunnen totaal anders aanvoelen — het ene geeft vaak iets kleins terug, het andere geeft lang niets en dan één keer veel.
De hitfrequentie is het aandeel spins waarin er überhaupt iets wordt uitgekeerd. Hier zit de valkuil: een "hit" is elke uitkering, ook een die kleiner is dan je inzet. Een spel kan dus vaak "winnen" en je saldo toch gestaag laten zakken.
Wat de getallen niet zeggen
Neem een spel waarbij één op de vier spins iets uitkeert — een aanname om het te laten zien, geen eigenschap van een bepaald spel. Dat betekent niet dat elke vierde spin een uitkering geeft, en niet dat vier spins genoeg zijn voor één. Het betekent alleen dat over heel veel spins dat aandeel uitkomt. Reeksen zonder uitkering horen bij hetzelfde getal, en bij hogere volatiliteit zijn die reeksen langer.
Er is nog een reden waarom een sessie niet op de spelbeschrijving lijkt. De verdeling waar die getallen bij horen, is berekend over aantallen spins die je in een avond niet haalt. Een sessie is een greep uit die verdeling, niet een verkleinde versie ervan.
Waar je ze vindt
- Het informatiescherm van het spel zelf: meestal onder een i-icoon of onder "Spelregels", met de uitbetalingstabel.
- De uitbetalingstabel: daar staat wat een combinatie oplevert ten opzichte van je inzet — dat is de plek waar je ziet hoeveel uitkeringen kleiner zijn dan één inzet.
- Het aantal manieren om te winnen en de bonusfuncties: een spel dat zijn geld vooral in een bonusronde uitkeert, gedraagt zich volatieler dan hetzelfde percentage doet vermoeden.
- Staat er een sterindicatie of een aanduiding "laag/midden/hoog" in plaats van een getal, dan is dat een indeling van de aanbieder of de fabrikant en niet een gemeten waarde.
Let ook op één praktische: bij hetzelfde spel kan in verschillende markten een andere variant staan. Het uitkeringspercentage in het informatiescherm van de versie die jij open hebt, is het enige dat over jouw versie gaat.
Waar deze getallen wél voor dienen
Niet om te voorspellen of om een moment te kiezen — een spel heeft geen geheugen en geen stand. Waar ze voor dienen is de keuze vóór het spelen: hoeveel spins je van je bedrag verwacht te maken, en of je een spel wilt dat langzaam afkalft of een spel dat lang niets doet.
Wie een vast bedrag als speelbudget neemt, kan met de volatiliteit iets nuttigs doen: bij een volatiel spel is een kleinere inzet per spin de enige manier om er evenveel spins uit te halen. Dat verandert de verwachting niet — het verandert alleen hoe lang het duurt voordat het bedrag op is.